Na działalności nikt nie da Ci płatnego urlopu. Sama musisz zadbać o prawo do zasiłku macierzyńskiego. Zyskujesz je tylko wtedy, gdy opłacasz dobrowolne ubezpieczenie chorobowe w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych (ZUS). W tym artykule pokażę Ci krok po kroku, ile możesz otrzymać zasiłku macierzyńskiego na działalności, jak działają składki ZUS w tym czasie, co możesz zoptymalizować i o czym pamiętać, by nic nie przepadło.
Obliczenie wysokości zasiłku macierzyńskiego na własnej działalności uwzględnia kilka zmiennych. Sprawia to, że kwota uzyskanego macierzyńskiego często jest inna w zależności od indywidualnego przypadku. Przyjrzyjmy się zatem głównym składowym zasiłku.
Wysokość macierzyńskiego dla kobiet prowadzących działalność jest uzależniona przede wszystkim od dobrowolnych składek ZUS. Mimo że są opcjonalne, warto je opłacać. Szczególnie jeśli myślisz o powiększeniu rodziny. Należy o tym pomyśleć z odpowiednim wyprzedzeniem. Podstawą wypłaty zasiłku macierzyńskiego jest bowiem średnia deklarowana podstawa składki chorobowej z ostatnich 12 miesięcy obniżona o 13,71% tej kwoty.
Haczyk jest taki, że na ‘standardowym ZUS’ podstawa składki nie może być niższa niż 60% minimalnego średniego wynagrodzenia dla przedsiębiorców w kraju. Oznacza to, że jeśli Twój przychód sięga 3000 zł miesięcznie, to i tak Twoja podstawa składek wynosi 5203,80 zł. Pamiętaj, że to podstawa składek, a nie Twoje miesięczne wpłaty do ZUS!
Drugim warunkiem definiującym wysokość zasiłku macierzyńskiego na działalności jest wybór wariantu zasiłku. Masz do wyboru 3 opcje:
Zobacz też: L4 na JDG.
Omówmy to na przykładzie Marty. Średni miesięczny przychód Marty to 5623 zł. Ponieważ zwykle przedsiębiorczynie wybierają minimalną podstawę składek, załóżmy obowiązujący w 2025 pułap 5203,80 zł. Zasiłek macierzyński Marty wynosi zatem netto miesięcznie:
W obliczeniach założono miesiąc, który ma 31 dni kalendarzowych.
Przedsiębiorczynie na małym ZUS-ie powinny jeszcze przed zajściem w ciążę obliczyć swoje składki i zastanowić się nad alternatywami. Na tzw. małym ZUS-ie ich świadczenie często bowiem sięga zaledwie kilkuset złotych. Ratunkiem może być 1000 zł kosiniakowego, przysługujące każdej kobiecie, której nie obejmuje prawo do urlopu macierzyńskiego, w tym przedsiębiorczyń bez składki chorobowej. Jak skutecznie zawalczyć o to świadczenie, dowiesz się w PrawoBooku: “Umowa do dnia porodu”.
Możliwe jest podwyższenie swojego zasiłku macierzyńskiego poprzez zwiększenie swoich składek ZUS. Do tego trzeba się jednak przygotować: pamiętaj, że podstawa składek jest obliczana na podstawie tego, co zadeklarujesz w przeciągu roku. Jeśli zmienisz podstawę np. 7 miesięcy przed porodem, Twój zasiłek może być wyliczany tzw. metodą nadwyżki, nie zaś typową średnią. Najwięcej możesz zyskać, zmieniając podstawę minimum rok przed urlopem macierzyńskim.
Pamiętaj, że podnosisz podstawę wszystkich składek ZUS, a nie tylko składki chorobowej. Musisz zwiększyć swój wkład również w zakresie innych składek społecznych: emerytalnych, rentowych, wypadkowych.
Czy to prawda, że podwyższenie składek na macierzyński wiąże się z kontrolą ZUS w trakcie pobierania zasiłku i ma większe ryzyko zatrzymania wypłaty? Chciałabym otrzymywać więcej na macierzyńskim, stać mnie, by dopłacać wyższe składki, ale boję się, że zostanie mi to odebrane.
Jeśli chodzi o wybór optymalnej podstawy – zarówno pod kątem wysokości przyszłego świadczenia, jak i ewentualnej kontroli ZUS – należy sięgnąć do orzecznictwa, które nie jest jednolite. Najlepiej, aby zadeklarowana podstawa była ustalona w sposób odzwierciedlający ich dochody (przychód – koszty) z działalności gospodarczej.
ZUS może kwestionować podstawę, gdy od początku prowadzenia działalności gospodarczej jest ewidentnie widoczne, że zgłoszenie do ubezpieczeń miało charakter czysto instrumentalny, w celu uzyskania wyższych świadczeń.
Inne czynniki, jakie powinny zostać wzięte pod uwagę przy deklarowaniu wysokości podstawy oskładkowania to:
Pamiętaj, że każdy przypadek ubezpieczonego i wysokości zadeklarowanej podstawy oskładkowania będzie rozpatrywany indywidualnie przez ZUS.
Choć jako przedsiębiorczyni nie masz prawa do “urlopu macierzyńskiego” w sensie kodeksowym, zyskujesz prawo do zasiłku macierzyńskiego już pierwszego dnia od porodu – oczywiście jeśli opłacałaś składkę chorobową. Aby skorzystać z zasiłku musisz złożyć do ZUS wniosek Z-3b, wniosek ZUS ZAM oraz akt urodzenia dziecka.
Decyzję ZUS o zasiłku macierzyńskim otrzymasz w ciągu 30 dni od złożenia kompletu dokumentów. Potwierdzenie zobaczysz w postaci przelewu zasiłku na konto.
Pamiętaj, że w kwestiach związanych z zasiłkiem macierzyńskim na działalności możesz liczyć na nasze wsparcie. W Kancelarii Prawno-Księgowej Jedna z Mam wyliczymy składki, zaproponujemy najlepsze podejście do składek ZUS, będziemy pilnować terminów wniosków i działać w Twoim imieniu tam, gdzie to możliwe. Postaw na biuro, które działa proaktywnie. Zobacz ofertę tego biura rachunkowego.
Zasiłek macierzyński na działalności gospodarczej to Twoje prawo. Aby je w pełni wykorzystać, musisz znać zasady gry i odpowiednio zaplanować swoje finanse. Jeśli z wyprzedzeniem zadbasz o właściwą wysokość składek, możesz realnie zwiększyć swoje świadczenie nawet o kilka tysięcy złotych miesięcznie. Pamiętaj: nie musisz ogarniać tego sama. Wybierz profesjonalne biuro rachunkowe, które pomoże Ci:
Sprawdź też: własna działalność a ciąża
Nazywam się Irena Gwiazda.
Jestem ekspertem z dziedziny prawa pracy. Aktywnie wspieram rodziców, udzielając konsultacji oraz edukując w mediach społecznościowych. Posiadam ponad 10-letnie doświadczenie HR-owe, w tym na stanowisku Kierownika Działu Kadr i Płac, dlatego w praktyce doskonale rozumiem wyzwania i zagadnienia związane z prawem pracy. W 2020 zostałam mamą i poczułam, że moją misją jest wspieranie kobiet na każdym etapie macierzyńskiej drogi, aby mogły świadomie korzystać z przysługujących im praw oraz świadczeń rodzicielskich.
Nazywam się Irena Gwiazda.
Jestem ekspertem z dziedziny prawa pracy. Aktywnie wspieram rodziców, udzielając konsultacji oraz edukując w mediach społecznościowych. Posiadam ponad 10-letnie doświadczenie HR-owe, w tym na stanowisku Kierownika Działu Kadr i Płac, dlatego w praktyce doskonale rozumiem wyzwania i zagadnienia związane z prawem pracy. W 2020 zostałam mamą i poczułam, że moją misją jest wspieranie kobiet na każdym etapie macierzyńskiej drogi, aby mogły świadomie korzystać z przysługujących im praw oraz świadczeń rodzicielskich.
Dowiedz się, jak uzyskać macierzyński na własnej działalności: ile wynosi zasiłek, jakie składki ZUS opłacać i jak zadbać o pełne świadczenia.
Wszystko, o czym musi pamiętać kobieta na własnej działalności przed lub w trakcie ciąży.
Wszystko, o czym musi pamiętać kobieta na własnej działalności przed lub w trakcie ciąży.
