Prowadząc jednoosobową działalność gospodarczą sama jesteś sobie sterem, okrętem i żeglarzem. Nie ma nad Tobą mobbingującego szefa, niekompetentnych przełożonych i wszystkiego, od czego chciałaś uciec, stawiając na JDG. Ale jak każda wolność, ta również ma swoją cenę. Gdy dopada Cię choroba, nie ma nikogo, kto by Ciebie zastąpił. To oznacza często jedno: przerwę w dochodach. W takich momentach to właśnie zwolnienie chorobowe może stać się Twoim finansowym kołem ratunkowym. Jak je uzyskać? O czym pamiętać? I jak mądrze poukładać funkcjonowanie firmy, kiedy jesteś na L4 jako przedsiębiorczyni? W tym artykule przeprowadzę Cię przez wszystko krok po kroku.
Przede wszystkim musisz pamiętać, że na JDG L4 działa zupełnie inaczej, niż na etacie. Zasiłku chorobowego nie otrzymasz “z automatu”, gdy tylko lekarz stwierdzi chorobę. O zasiłek musisz zawnioskować, a podstawą do pozytywnego rozpatrzenia wniosku jest spełnienie 3 następujących warunków:
Po powrocie z macierzyńskiego wiele przedsiębiorczyń żyje w przekonaniu, że skoro przed porodem były zgłoszone do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, to ich „chorobowe” automatycznie trwa dalej. Niestety tak nie jest. I to jedna z najczęściej spotykanych pułapek u kobiet prowadzących JDG.
Gdy jesteś na zasiłku macierzyńskim, Twoje ubezpieczenia społeczne nie są przecież opłacane. Po zakończeniu macierzyńskiego musisz ponownie wyrazić chęć opłacania dobrowolnych składek. Z tego powodu wiele kobiet wraca do pracy po wielu miesiącach pełnych emocji, zmian i małych rewolucji nieświadomych, że w razie potrzeby ZUS może odmówić świadczeń – bo przecież każda przerwa w opłacaniu świadczeń oznacza utratę ciągłości ubezpieczenia.
To efekt braku jasnej informacji: ZUS nie przypomina o opłacaniu dobrowolnych składek, a większość księgowych zwykle nie ma tego w zakresie swoich obowiązków. Na szczęście istnieje taka księgowość dla kobiet, która dba o wszystkie świadczenia związane z planowaniem rodziny i zabezpiecza na wypadek nieoczekiwanych chorób. To Kancelaria Jedna z Mam, prowadzona przez ekspertki prawa, ZUS, księgowości i rachunkowości.
Podobnie jak w przypadku macierzyńskiego na działalności, wysokość świadczenia chorobowego zależna jest od podstawy wymiaru składek. L4 obliczane jest na podstawie przeciętnej miesięcznej podstawy składek za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc wystąpienia L4, pomniejszonej o 13,71%. Zasiłek chorobowy wynosi standardowo 80% wyliczonej podstawy. Za każdy dzień zwolnienia lekarskiego przysługuje 1/30 tej kwoty. W tabeli niżej zobaczysz, na jakie kwoty możesz liczyć w zależności od wybranej formy opłacania składek.
| Rodzaj ZUS (2025) | Podstawa wymiaru | Miesięczna kwota zasiłku brutto (80%) | Dzienny zasiłek brutto (1/30) |
|---|---|---|---|
| Preferencyjny ZUS | 1399,80 zł | 966,31 zł | 32,21 zł |
| Duży ZUS | 5203,80 zł | 3592,29 zł | 119,74 zł |
(Wyliczenia bazują na średniej podstawie wymiaru składek z ostatnich 12 miesięcy w 2025 r., po pomniejszeniu o 13,71% oraz zakładają miesiąc kalendarzowy trwający 30 dni)
Zwolnienie lekarskie na działalności, jak i etacie, oznacza niezdolność do pracy. Jeśli w okresie L4 wykonujesz pracę zarobkową, ZUS może cofnąć cały zasiłek i zażądać zwrotu.
Aby nie ryzykować utraty świadczenia, możesz:
Pamiętaj, że ZUS przeprowadza losowe kontrole. Analizuje faktury, aktywność firmy, a nawet… media społecznościowe przedsiębiorców. Zdjęcia z podróży lub aktywności niezgodne z zaleceniami mogą być uznane za dowód niewłaściwego wykorzystania zwolnienia.
Więcej o tym, co można a czego nie można – oraz kiedy kontrola ZUS jest bardziej prawdopodobna – znajdziesz w darmowym PrawoBooku: Kontrola ZUS na L4.
Jeśli nie spełniasz któregoś z warunków, ZUS może odmówić świadczenia. Od negatywnej decyzji ZUS można się odwołać.
Przykładowo, aby zmienić decyzję argumentowaną zaległościami w opłacaniu składek, możesz zadeklarować spłatę długu w ciągu 6 miesięcy od dnia powstania prawa do świadczenia. Wówczas ZUS wypłaci świadczenie za cały okres chorobowego. Jednak jeśli się spóźnisz: prawo do zasiłku ulega przedawnieniu. Świadczenia przepadają.
Księgowe i prawniczki z Kancelarii Prawno-Księgowej Jedna z Mam zajmują się takimi sprawami na co dzień. Jeśli lubisz dmuchać na zimne i być przygotowana na każdą ewentualność: wybierz to biuro do codziennej obsługi swoich finansów i ciesz się spokojem.
Podsumowanie
Chorobowe na działalności potrafi wydawać się skomplikowane, ale gdy znasz zasady – odzyskujesz kontrolę. Teraz wiesz już, od czego zależy prawo do świadczenia, jakie pułapki czyhają po macierzyńskim, ile realnie możesz otrzymać i jak bezpiecznie prowadzić firmę podczas L4. To wiedza, która chroni Twoje zdrowie, finanse i poczucie stabilności. A jeśli czujesz, że przyda Ci się ktoś, kto zadba o te procedury za Ciebie – pilnując zgłoszeń, terminów i poprawnych rozliczeń – pamiętaj, że nie musisz robić tego sama. W Kancelarii Jedna z Mam zajmujemy się tym na co dzień, tak abyś Ty mogła skupić się na sobie, rodzinie i spokojnym prowadzeniu firmy. Jeśli chcesz pracować bez lęku o ZUS i mieć pewność, że wszystko jest dopięte na ostatni guzik – jesteśmy tu, żeby Cię odciążyć.
Nazywam się Irena Gwiazda.
Jestem ekspertem z dziedziny prawa pracy. Aktywnie wspieram rodziców, udzielając konsultacji oraz edukując w mediach społecznościowych. Posiadam ponad 10-letnie doświadczenie HR-owe, w tym na stanowisku Kierownika Działu Kadr i Płac, dlatego w praktyce doskonale rozumiem wyzwania i zagadnienia związane z prawem pracy. W 2020 zostałam mamą i poczułam, że moją misją jest wspieranie kobiet na każdym etapie macierzyńskiej drogi, aby mogły świadomie korzystać z przysługujących im praw oraz świadczeń rodzicielskich.
Nazywam się Irena Gwiazda.
Jestem ekspertem z dziedziny prawa pracy. Aktywnie wspieram rodziców, udzielając konsultacji oraz edukując w mediach społecznościowych. Posiadam ponad 10-letnie doświadczenie HR-owe, w tym na stanowisku Kierownika Działu Kadr i Płac, dlatego w praktyce doskonale rozumiem wyzwania i zagadnienia związane z prawem pracy. W 2020 zostałam mamą i poczułam, że moją misją jest wspieranie kobiet na każdym etapie macierzyńskiej drogi, aby mogły świadomie korzystać z przysługujących im praw oraz świadczeń rodzicielskich.
Dowiedz się, jak uzyskać macierzyński na własnej działalności: ile wynosi zasiłek, jakie składki ZUS opłacać i jak zadbać o pełne świadczenia.
Wszystko, o czym musi pamiętać kobieta na własnej działalności przed lub w trakcie ciąży.
Wszystko, o czym musi pamiętać kobieta na własnej działalności przed lub w trakcie ciąży.
